Nakış İşleme

Nakış işlemenize başlamadan önce aşağıdaki adımları takip ederek kullanılacak malzemeleri ve işleme tekniğinizi belirlemelisiniz.

Nakış İşleme Malzeme Belirleme Adımları

• Tasarımınıza uygun kumaş seçin (Kullanım alanını göz önünde bulundurun)
• Ürüne ve kumaşa uygun iplik belirleyin (Kullanılacak kumaş kalınlığını ve ürünün kullanım alanını göz önünde bulundurun)
• İşleme yapmak için iğne, kasnak vb. yardımcı malzemeleri seçin (Kullanılacak kumaş kalınlığını göz önünde bulundurun)
• Süsleme yapmak için malzeme seçimi yapın (Tasarımınıza uygun pul, boncuk, kurt tırtıl ve inci seçimi yapın)

Nakışa başlamadan önce;

• Ürün işlemede kullanılan nakış tekniklerini araştırın
• Ürün ölçü ve oranları hakkında bilgi toplayın
• Nakışta kullanılan desen geçirme tekniklerini araştırın
• Deseni kumaşa geçirmede kullanılan araç gereçleri araştırın
• Nakışta kumaşı germe konusunda bilgi toplayın

Nakış İşlemede Kullanılan Nakış Teknikleri

• Basit Nakış İğne Teknikleri
• Türk İşi Tekniği
• Hesap İşi Tekniği
• Maraş İşi Tekniği
• Çin İğnesi Tekniği
• Aplike Tekniği
• Beyaz İş Tekniği
• Antep İşi Tekniği
• Blonya ve Astragan İşi Tekniği
• Kum İğnesi Tekniği
• Pul Boncuk Dikiş Tekniği

İşlemeli ürün hazırlanırken desenin ürüne ve nihayetinde de ürünün kullanılacağı yere olan oranı ölçülendirme yaparken büyük önem taşır. Kullanacağınız kumaşa veya ev tekstili ürününe desen geçirme işlemine başlarken bu ölçülendirmeyi göz önünde bulundurmalısınız.

Nakış Desen Geçirme Teknikleri

Deseni kumaşa geçirme, işlemenin güzelliği kadar önem taşır. Kumaşa düzgün olarak geçirilen bir desen düzgün işlenecektir. Kumaş cinsine ve işleme tekniğine uygun olarak deseni kumaş üzerine geçirme teknikleri şunlardır:

• Çizerek Desen Geçirme
• Işıklı Masa Kullanarak Desen Geçirme
• Desenin Tersini Çevirip Üstten Sürterek Desen Geçirme
• Kopya Kâğıdı ile Desen Geçirme
• Teyelleyerek Desen Geçirme
• Ütüleme Yolu ile Desen Geçirme
• Deseni Kumaş Altına Koyarak Desen Geçirme
• Sayarak Desen Geçirme
• Oyarak Desen Geçirme
• Delerek Desen Geçirme

Deseni Kumaşa Geçirmede Kullanılan Araç Gereçler

• Parşömen ve mulâj kâğıdı
• Kopya kâğıdı
• Kalemler (sert kalem (H), yumuşak kalem (B))
• Işıklı masa
• İşlenecek zemin
• İğne
• İplik
• Cetvel
• Mezür (plastik veya kumaştan esnek yapıda olanlarına mezura denir)

Nakışta Kumaşı Germe

Kumaşı Germenin Önemi

• Gerilen kumaş üzerinde nakış daha düzgün işlenir.
• İşlemenin daha kolay ve süratli işlenmesini sağlar.
• Kumaşın eller arasında kalarak yıpranmasını engeller.

Kullanılan Germe Araç Gereçleri

• Kasnak
• El kasnağı
• Makine kasnağı
• Vidalı kasnak
• Ayaklı kasnak ve masaya sıkıştırılan kasnak
• Gergef
• Karton
• Kâğıt

Kumaşı Germe Yöntemleri

• Kumaşı kâğıt ile germe
• Kumaşı kasnak ile germe
• Kumaşı gergef ile germe
• Kumaşı karton üzerine teyelleyerek germe (Maraş işi tekniğinde uygulanır.)

Aşağıdaki işlem basamaklarını uygulayarak tasarımınızda belirlediğiniz tekniğe uygun olarak ürünü işleyebileceksiniz.

Nakış İşleme Uygulama Adımları

• Tasarımınıza uygun işleme tekniğini seçin (İşleme tekniğine uygun desen olmasına dikkat edin)
• Örnek çalışması yapın (İşleme kumaşı ve ipliğin birbirine uygunluğunu, renk uyumunu görmek açısından yararlı olacaktır)
• Kumaşı hazırlanan kalıba uygun kesin (Kumaşın kenarlarının atmamasına dikkat edin)
• Kumaşın kenar sürfilesini yapın
• Kumaşın orta teyelini alın
• Deseni kumaşa geçirin (Desen geçirme tekniğini, kumaş ve uygulanacak teknik özelliğe göre seçin)
• Kumaşı kasnağa gerin (Tekniğe ve ürüne uygun olarak kumaşı en ve boy ipliklerine dikkat ederek gerin, Germe işlemini yaparken kumaşı verevinden kesinlikle çekmeyin, Kumaş inceyse kesinlikle kumaştan çekmeyiniz, kasnak bezlerinden tutarak gerin)
• Seçtiğiniz işleme tekniklerini uygulayın (İşleme tekniğini seçerken ürünü ve kullanım yerini göz önünde bulundurun)

İşlenmiş Ürünü Kullanıma Hazırlama

Nakışta Kullanılan Yardımcı İğneler ve Süsleyici Malzemeler

Nakışta kullanılan yardımcı iğneler yapılan ürüne, kullanılan tekniğe, desen özelliğine, kişisel zevke ve kullanım yerine göre seçilir ve uygulanır. Her tekniğin yardımcı iğnesi farklılık gösterir. Genellikle basit nakış iğne teknikleri hemen hemen her teknik içerisinde kullanılır.

Çeşitli ebatlarda ve şekillerde boncuk, pul, inci, stras, kurt, tırtıl gibi malzemeler yardımcı malzemelerdir. Ürünü süslemek için kullanılır.

Nakışta Kullanılan Kenar Temizleme Teknikleri

Nakış yapılan ürünün kenar temizliği, ürünü ve ürünün görünümünü tamamıyla etkiler. Bu açıdan işlemeye uygun olarak seçilen ve uygulanan kenar temizliği yöntemi, işlemenin güzelliğine anlam katacağından önemli bir işlem adımıdır.

Kenar temizliği; uygulanan işe, desen özelliğine, kumaş özelliğine, kullanılacak yere ve kişinin zevkine göre seçilmelidir.

Kenar Temizleme Teknikleri

• Köşe çevirerek
• Saçak bırakarak
• Püskül yaparak
• Makrame yaparak
• Rişliyö yaparak
• Aplike yaparak
• İğne oyası yaparak
• Tığ danteli yaparak
• Firkete ve mekik oyası dikerek
• Basit nakış iğneleri yaparak
• Maraş işi ile
• Makine nakışı yaparak

Ütüleme

İstenilmeyen kırışıklıkların giderilmesi, işlemenin net ve güzel görünmesi, kumaş dayanıklılığının sağlanması açısından bitmiş işlemenin mutlaka ütülenmesi gerekir. Ütü yaparken kumaş ham maddesinin özelliği, dokuma özelliği ve işleme tekniği göz önünde bulundurulmalıdır.

Kalite Kontrolü

Hataları tespit ederek üretilen ürünün standartlara uygunluğunu belirleyen uygulamadır. Kalite kontrol, ürün yapım aşamasında da uygulanmalıdır. Ürün tamamlandıktan sonra kalite kontrol yapılarak kullanıma hazır hale getirilmiş olur. Kalite kontrol yapılırken şu hususlara dikkat edilir:

• İşleme eksikliği
• İplikleri çekince sökülme
• Ürün ölçülerine uygunluğu
• Alt ve üst yüzeylerde iplik temizleme
• Oluşan lekeleri giderme

İşleme Yapılan Ürünün Kullanıma Hazırlanması (Son Aşama)

• Tasarladınız ürün üzerinde yardımcı iğne tekniklerini uygulayın (Desene ve tekniğe uygun yardımcı iğne tekniklerini seçmeye dikkat edin)
• Tasarımınıza uygun süsleme yapın (Tasarımınızın kullanım alanına uygun süsleme tekniğini seçin)
• Kenar temizliğini yapın (İşleme tekniğine ve ürünün kullanım alanına uygun kenar temizleme tekniği uygulayın)
• Ürünün ütüsünü yapın
• Kalite kontrolü yapın (Ürünün ölçülerine ve tekniğe uygunluğunu kontrol edin)

Hobi amaçlı nakış işleme yapmak için başlangıç aşamasında yukarıdaki genel bilgilere sahip olmak ile birlikte eğer ilk kez nakış yapacaksanız her adımı ve tekniği detaylı bir şekilde araştırıp basit ve deneme amaçlı uygulamalarla tecrübe kazanmanızda fayda vardır.